Facebookgebruikers: pionieren in Cybercrime

Dit artikel is ook verschenen in de SecJure van 1 december 2011, editie 2, jaargang 26, p. 14-15. Bekijk hier.

Wat krijg je als je het pionier-thema, mijn social network-verslaving en liefde voor het strafrecht combineert? Juist: cybercrime, meer specifiek: cybercrime via Facebook. Op moment van schrijven telt de site maar liefst 750 miljoen accounts wereldwijd. Geen wonder dat er af en toe enigszins bizarre dingen op Facebook verschijnen. In dit artikel worden enkele van deze opvallende verhalen uitgelicht en gekoppeld aan de wetsartikelen die we in Nederland rondom de betreffende delicten kennen.

Negeren van contactverbod – door te poken?
Shannon Jackson (Tennessee, US) overtrad op een wel heel bijzondere manier het contactverbod dat ze met betrekking tot een vrouw uit haar dorp opgelegd had gekregen: door het zogenaamde ‘poken’ via Facebook. Het verbod betrof telefoneren, spreken of elke andere vorm van communicatie. [1] Door het sturen van een ‘poke alert’ overtrad Jackson dit verbod. Waarom de vrouwen in kwestie überhaupt nog Facebookvrienden waren, is me overigens een raadsel…

Waar in Tennessee op een contactverbodovertreding een maximum gevangenisstraf van 11 maanden en 29 dagen en een maximum geldboete van 2.500 dollar staat, loop je in Nederland het risico een dwangsom te moeten betalen of te worden ‘gegijzeld’, waarbij je als stalker wordt ondergebracht in een huis van bewaring. Civielrechtelijk kan een stalkingsslachtoffer een beroep doen op de onrechtmatige daad van art. 6:162 BW. Strafrechtelijk gezien ligt dit lastiger, aangezien het Nederlandse Wetboek van Strafrecht geen apart stalking-artikel heeft. Er moet dan eerst een strafbaar feit zijn gepleegd; denk in het kader van stalking aan bijvoorbeeld aan huisvredebreuk (art. 138 Sr), bedreiging (art. 285 Sr) of het hinderlijk volgen op de openbare weg (art. 426 bis Sr).

Een 37-jarige Brit overkwam iets soortgelijks. [2] Hij besloot een profiel aan te maken op Facebook en vinkte daarbij de optie aan waarbij je alle personen in je adressenboek uitnodigt. Niet zo handig dat hij daardoor ook een uitnodiging naar zijn ex-vrouw stuurde, aangezien hij daarmee het contactverbod dat hij had gekregen, overtrad. Hij kreeg tien dagen gevangenisstraf, maar zat er zeven uit, nadat zijn advocaat had aangevoerd dat de man ‘confused’ was door de Facebook-aanmeldingsprocedure. Gelukkig had hij haar niet gepoked…

Aannemen valse identiteit – en dan heb je ineens blauw bloed
Genoeg mensen maken via internet een profiel aan onder valse naam of doen zich anders voor dan dat ze zijn. Zo ook de 26-jarige Fouad Mourtada, die in 2008 werd gearresteerd en vervolgd vanwege ‘verdachte praktijken’. [3] Hij deed zich voor als de broer van koning Mohammed VI van Marokko. Wat hierbij het motief van Mourtada was, is niet bekend. Wel is duidelijk dat de Marokkaanse autoriteiten niet blij waren met zijn actie.

In Nederland kennen we geen apart artikel over identiteitsdiefstal. ‘Andermans naam aannemen (met opzet of per ongeluk) is niet strafbaar,’ zo stelt Arnoud Engelfriet, ICT-jurist, op zijn site. [4] ‘Pas als je daarmee dingen doet, zoals producten bestellen op diens naam of zijn reputatie beschadigen, kan het strafbaar worden.’ Wetsartikelen die samenhangen met het gebruiken van andermans identiteit zijn art. 225 Sr (valsheid in geschrifte) en art. 326 Sr (oplichting).

Hacken van accounts – daten heren?
Twee Amerikaanse meisjes van elf en twaalf in King County (Washington) kraakten het wachtwoord van het Facebookaccount van een klasgenote, waarna ze seksueel getinte foto’s en berichten via het bewuste profiel verspreidden, waaronder het bericht dat het slachtoffer seksueel contact zocht met anderen. Volgens de aanklacht waren verschillende jongens door de twee daders hiervoor al benaderd in naam van het slachtoffer. Of hier door de heren in kwestie ook op ingegaan is, is onbekend.

Dan Satterberg, officier van Justitie van King County, zei over de zaak het volgende: “This case reveals the dark side of social media sites used by young people. Many kids think that on a social media site that their actions will be anonymous and that they are free to use it as weapon to bully, harass, and intimidate another person. This case demonstrates that assuming the identity of another person on the Internet with the intent to torment them and expose them to the harassment of others is a crime.” [5]

In Nederland kennen we voor dergelijke gevallen art. 138a Sr, ofwel computervredebreuk. Naast de vereisten ‘opzettelijk en wederrechtelijk’ die in lid 1 genoemd worden, moet ook voldaan zijn aan de term ‘binnendringen’. Hieraan is voldaan als achtereenvolgens de volgende vereisten bevestigend kunnen worden beantwoord: ‘door het doorbreken van een beveiliging’ (sub a), ‘door een technische ingreep (sub b), ‘met behulp van valse signalen of een valse sleutel, of’ (sub c), ‘door het aannemen van een valse hoedanigheid’ (sub d).

Overtreden van een dierenwet – lekker, zo’n stukje reptiel
Het Amerikaanse stel V. Palm (23) en D. Rust (24) uit Illinois respectievelijk Indiana dachten een romantisch diner voor twee te hebben, maar eindigden uiteindelijk in de gevangenis in de Bahamas. De politie pakte hen op nadat ze foto’s op Facebook van hun diner onder ogen hadden gekregen. Het diner bestond namelijk niet uit een ober die kaviaar, biefstuk en wijn aan hun tafel bracht, maar uit het vangen en grillen van een ‘iguana’, ofwel een leguaan. Het stel werd uiteindelijk na het betalen van een borgsom van 1.000 dollar vrijgelaten, maar moeten nog wel voor de rechter verschijnen. Leguanen vormen een beschermde diersoort op grond van ‘the Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Florida’. [6]

In Nederland kennen we  ontelbare besluiten, verordeningen en wetten omtrent dieren. Enkele voorbeelden hiervan zijn het Jachtbesluit, Besluit verbod gebruik van levend aas, Wet op de dierproeven, Verordening welzijnsnormen vleeskalkoenen, Wet op de dierenbescherming,  Dierentuinenbesluit, Flora- en Faunawet, Besluit slachten van dieren, Besluit voortplantingstechnieken bij dieren en de Gezondheids- en Welzijnwet voor dieren.

Aanzetten tot moord – sluiten huurovereenkomst?
De negentienjarige C. Adams uit Chester County (Pennsylvania) gebruikte Facebook om een duister voorstel te doen. Via een advertentie zocht hij een huurmoordenaar die voor 500 euro het meisje wilde vermoorden (‘offering a girl’s head’) die hem enkele maanden eerder had beschuldigd van verkrachting. Het meisje in kwestie attendeerde de politie op de Facebook-oproep van Adams. [7]

Het zal u als trouwe lezer niet verbazen dat de vraag naar een moordenaar ook in Nederland niet is toegestaan. Het inhuren van een dergelijke duistere man wordt in ons strafrecht geschaard onder uitlokking, terug te vinden in art. 47 lid 1 sub 2 Sr. Hiervan is sprake als iemand een ander aanzet tot het plegen van een delict, waarbij die ander wel zelf verantwoordelijk is voor zijn daden. Zowel de pleger als de deelnemer zijn volledig strafbaar, de deelnemer echter alleen voor zover de pleger delicten pleegde waartoe de deelnemer had uitgelokt. Voor andere delicten die de pleger tijdens zijn optreden eventueel ook nog beging, is de deelnemer niet strafbaar.

Leuk hoor, dat Facebook…
Hoewel ik een ontzettende Facebook-fan ben, wil ik met dit artikel ook duidelijk maken dat er keerzijden zitten aan dit medium. Ik kan daarom niet genoeg benadrukken hoe belangrijk het is om niet zomaar alles op het internet te zetten en je gegevens goed te bewaken. Hopelijk voorkom je daarmee de vervelende situatie zoals we in King County hebben gezien en kunnen we daarnaast rustig van ons biefstukje genieten zonder in de kraag gegrepen te worden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: