Ik sadistisch? Nooit! Toch?

Mijn blog bestaat alweer een jaar! Niet exact een jaar, want op de bewuste 23 februari lag ik zielig ziek in bed, maar het scheelt maar een paar dagen, dus er mag nog best melding van gemaakt worden. De tijd is werkelijk omgevlogen. Het afgelopen jaar heb ik tientallen blogs geschreven, maar nog veel meer gelezen. Ik heb mede-bloggers beetje bij beetje leren kennen door hun verhalen, ik kreeg zelf enkele duizenden bezoekers op mijn site en las met veel plezier alle reacties, waar niet alleen lieve complimenten bij zaten, maar ook veel nuttige tips en kritische vragen.

Een jaar geleden publiceerde ik hier – toen nog onder ‘’A.Wicked.World.’’ – mijn eerste blog. Het ging over de Bastoy-gevangenis, waar gevangenen ‘vrij’ rond konden lopen op een eiland. Veel tegenstanders van Bastoy sprake schande van een dergelijk systeem, ik denk echter dat zij te weinig beseften dat rond kunnen lopen nog geen vrijheid betekent en dat zelfs een relatief groot eiland na jaren van gevangenschap aanvoelt als een kleine kooi. Maar goed, dat terzijde. Om in lijn te blijven met mijn eerste blog, gaat ook het onderstaande over een soortgelijk onderwerp: het Stanford-experiment.

Wat gebeurt er als je een groep van 24 studenten op willekeurige basis in tweeën deelt? De ene helft krijgt bewakingsuniformen aan, de andere helft gevangenispakjes. De bewakers hebben de sleutels van de cellen van de gevangenen en kunnen gevangenen privileges ontnemen bij ‘verkeerd gedrag’. De gevangenen blijven in de gevangenis en zijn volledig overgeleverd aan de willekeur van de bewakers.

Het experiment zoals hierboven beschreven werd geleid door de Amerikaanse psycholoog Philip Zimbardo. De studenten deden vrijwillig mee aan de test. Allen waren van tevoren getest: ze waren gezagsgetrouw, evenwichtig en gezond (zowel psychologisch als fysiek). Het doel? Kijken wat het creëren van een machtsverschil tussen twee groepen die verder volkomen gelijk zijn, nu voor gevolg heeft.

En gevolgen waren er, het experiment werd namelijk voortijdig beëindigd en duurde uiteindelijk maar zes dagen in plaats van de beoogde twee weken. De bewakers genoten steeds meer van hun macht en sommigen deden ronduit sadistisch tegen de gevangenen. Hoewel geweld gebruiken uitdrukkelijk verboden was, werden opstandelingen met een brandblusser neergeslagen en was ook het zich publiekelijk moeten uitkleden en opdrukken een straf. Gevangenen die vóór het experiment nog onafhankelijk en stabiel waren, werden depressief en kregen huilbuien. Het was niet langer verantwoord om door te gaan. Temeer omdat ook de onderzoekers zelf – waaronder ook Zimbardo – in hun eigen val leken te trappen. Pas op het moment dat een collega vroeg hoe het met onderzoek ging en zij als eerste commentaar gaf op het feit dat gevangenen met een zak over hun hoofd en geketende enkels naar het toilet werden geleid, zag Zimbardo in dat acuut met onderzoek gestopt moest worden.

Uit bovenstaande kunnen meerdere conclusies getrokken worden, maar de opvallendste – en in mijn ogen de meest beangstigende – uitkomst van het onderzoek is dat een normaal denkend, psychologisch stabiel mens zo snel in een sadist kan veranderen.

Benieuwd naar het experiment? Dit werkstuk geeft een goed beeld over hoe het experiment verliep. Ook op Youtube zijn talloze filmpjes over het experiment terug te vinden.

Advertenties

11 thoughts on “Ik sadistisch? Nooit! Toch?

  1. Er is hier ook een film over, alleen dan niet met studenten maar met personen die geld nodig hebben, mocht je nog interesse hebben heet de film: das experiment. Gebeurd aan het eind hetzelfde als bij het onderzoek dat jij beschrijft.

    1. Die film wil ik al heel langs eens zien! Moet er toch eens mijn werk van maken.. :-) Een soortgelijk experiment is ‘De Derde Golf’ en die werd ook verfilmd in ‘Die Welle’.
      ‘k Vind dat allemaal erg interessant! Moet daar nog eens wat meer over lezen.
      In elk geval, nog een dikke proficiat met je blogverjaardag ^^

        1. Hele gave film is das Experiment, inderdaad op de Stanford-experimenten gebaseerd. Overigens is er wel een ‘Hollywooddraai’ aan gegeven, want waar het experiment is stopgezet, ging de film gewoon door. Met het nodige geweld en doden. Maar dat maakt de film niet minder briljant ;-)

          Zo, en natuurlijk gefeliciteerd Sylvia!

        2. ‘The Wave’ uit 1981 heb ik ooit op school gezien en die vond ik toen echt indrukwekkend. Pasgeleden zag ik ‘Die Welle’ uit 2008 en die was nog een stuk heftiger. Zeker kijken allebei, als je de kans hebt!

    1. Hmm, da’s een goeie ;-) Toevallig heb ik laatst m’n columns van het afgelopen jaar op een rijtje gezet zodat ik ze kan bundelen en het viel me op dat ik in principe nog wel steeds hetzelfde soort onderwerpen gebruik, ze zitten voor mijn gevoel alleen wat beter in elkaar :-)

  2. Gefeliciteerd met je blogverjaardag :)
    Interessant onderwerp dit! Ik heb ooit ook zo’n film gezien.. Weet even niet meer hoe die heette.. Ging ook over groepsdruk en dergelijke..

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s