Wetsvoorstel bronbescherming journalisten

De Nederlandse Staat neemt het niet altijd even nauw met regelingen rondom journalistieke bronbescherming. Naar aanleiding van de rechtspraak van afgelopen jaren is er nu een wetsvoorstel over het verschoningsrecht en de bronbescherming van journalisten. De zaken hieronder leggen een belangrijke basis voor dit wetsvoorstel.

Voskuil – bronnenbescherming is basisvoorwaarde voor persvrijheid
In 2007 oordeelde het Europees Hof van de Rechten van de Mens (EHRM) in de zaak Voskuil dat de bescherming van journalistieke bronnen een van de basisvoorwaarden voor persvrijheid is. Voskuil werkte in 2000 voor dagblad Spits en werd achttien dagen vastgehouden toen hij weigerde zijn bron te onthullen. Voskuil had in een van zijn artikelen een citaat opgenomen van een anonieme politieagent die beweerde dat een bepaalde wapenhandelaar onder valse voorwendselen was gearresteerd. Het EHRM viel in deze zaak vooral over de duur van de gijzeling. Dergelijke maatregelen zouden journalisten en potentiële bronnen ontmoedigen om met bepaalde informatie naar de pers te stappen of dergelijk nieuws te publiceren.

Autoweek/Sanoma – inval door politie op redactie
In de zaak Autoweek/Sanoma van 2010 werd er een inval gedaan op de redactie van het blad Autoweek. Hierbij werden foto’s in beslag genomen van een illegale straatrace. De politie eiste de beelden op om verdachten van ramkraken op te sporen, maar Sanoma stond dit niet toe. Er moest hier een afweging worden gemaakt tussen journalistieke bronbescherming en het opsporingsbelang van het Openbaar Ministerie. Het EHRM besloot dat de journalistieke bronbescherming zwaarder woog en dat er in strijd was gehandeld met de informatievrijheid van artikel 10 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) door de foto’s in beslag te nemen.

Telegraaf – gijzeling na beroeping op verschoningsrecht
De Telegraaf-zaak uit 2012 betrof twee journalisten van de Telegraaf die een artikel schreven over een Nederlandse crimineel die staatsgeheime AIVD-documenten in zijn bezit zou hebben. Uit het artikel kwam verder naar voren dat de twee journalisten deze artikelen inmiddels ook in bezit hadden. De Staat wilde weten hoe en door wie de documenten waren gelekt en de AIVD zetten allerlei bijzondere bevoegdheden in, waardoor de twee journalisten onder andere werden afgeluisterd en geobserveerd. Daarnaast dienden de journalisten als getuigen te verschijnen in de strafzaak tegen drie verdachten die de betreffende documenten zouden hebben gelekt. De journalisten beriepen zich op hun verschoningsrecht, maar werden aangehouden en enkele dagen gegijzeld. Dit was volgens het EHRM in strijd met het recht op eerbiediging van het privéleven van artikel 8 EVRM.

Wetsvoorstel
De regering is naar aanleiding van deze rechtspraak de afgelopen jaren bezig geweest met het opstellen van een wetsvoorstel over het verschoningsrecht en de bronbescherming van journalisten. Inmiddels is het wetsvoorstel aangenomen door de ministerraad en ligt het advies bij de Raad van State.

Begrip ‘journalist’
Opvallend is dat de regering er expliciet vanaf heeft gezien om het begrip ‘journalist’ te definiëren. Wel werden er omschrijvingen geopperd als ‘personen die zich bezig houden met professionele berichtgeving’ en ‘mensen die beroepsmatig als journalist informatie verzamelen, verspreiden of publiceren’, maar dat is nogal vaag.[1]

Ik ben dus erg benieuwd naar de wijze waarop het wetsvoorstel uiteindelijk vorm zal krijgen. Voor journalisten is het in ieder geval iets om in de gaten te houden!

[1] http://www.mediareport.nl/persrecht/22082013/wetsvoorstel-verschoningsrecht-journalisten-begrip-journalist-niet-gedefinieerd/#more-15139

Dit artikel is ook verschenen op Nadelunch.com (zie hier). Benieuwd naar andere artikelen die ik voor De Rechtbank schreef? Klik dan hier!

Advertenties

2 reacties op ‘Wetsvoorstel bronbescherming journalisten

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s